برای انتخاب دستگاه لیزر موهای زائد بر اساس نوع پوست و رنگ مو، باید مطابق جدول زیر عمل کنید:
تیپ پوستی بر اساس معیار فیتزپاتریک | ویژگی پوست | لیزر پیشنهادی |
تیپ 1 | بسیار روشن و رنگپریده، مستعد کک و مک | الکساندرایت |
تیپ 2 | روشن | الکساندرایت و دایود |
تیپ 3 | سبزه روشن | الکساندرایت و دایود |
تیپ 4 | سبزه تیره | دایود |
تیپ 5 | تیره | دایود و اندیاگ |
تیپ 6 | بسیار تیره | اندیاگ |
برای آشنایی بیشتر با هر تیپ پوست و مو، دلایل پیشنهاد هر کدام از انواع لیزر و نکات مرتبط با آنها با ما همراه بمانید.
فهرست مطالب
چرا انتخاب دستگاه لیزر موهای زائد باید بر اساس نوع پوست و رنگ مو باشد؟
- چون نتیجه استفاده از دستگاه لیزر موهای زائد به نوع پوست و رنگ مو بستگی دارد.
باید ابتدا بحث کنیم که دستگاه لیزر موهای زائد چطور کار می‌کند. عملکرد این لیزر بر اساس جذب انرژی نور توسط رنگدانه مو است. این انرژی به گرما تبدیل می‌شود و با اثرگذاری روی ساختارهای مرتبط با رشد مو در فولیکول، شما را از شر موهای زائد خلاص می‌کند. طبیعتاً اینجا بسته به اینکه با چه رنگ و نوع مویی روبرو باشید، جذب انرژی و پخش آن متفاوت خواهد بود.
از طرف دیگر، پوست نیز حاوی رنگدانه است و ممکن است بخشی از انرژی لیزر را جذب کند. هر چقدر پوست تیره‌تر باشد، انرژی بیشتری را بدون آسیب دیدن به خودش جذب می‌کند و هر چقدر پوست روشن‌تر باشد، پخش انرژی کمتری داشته و ریسک سوختگی آن بالاتر است.
دستگاه باید به شکلی انتخاب و تنظیم شود که انرژی کافی به فولیکول برسد، بدون اینکه به پوست اطراف آن آسیب غیرضروری وارد شود. پس هم اینکه رنگ و تناژ پوست چه باشد و هم اینکه مو چه خصوصیاتی در جذب انرژی داشته باشد، برای انتخاب دستگاه لیزر موهای زائد اهمیت پیدا می‌کند.
نقش ملانین در عملکرد دستگاه لیزر موهای زائد
بگذارید کمی بیشتر در خصوص رنگ مو و اثر آن در جذب و پخش انرژی صحبت کنیم. نکته کلیدی برای این کار، ملانین است. ملانین رنگدانه‌ای است که رنگ مو و پوست را مشخص می‌کند. به استناد منابع معتبر، مانند فهرست بلندبالایی از مقالات علمی در ScienceDirect، ملانین یکی از اهداف اصلی جذب انرژی در لیزر موهای زائد محسوب می‌شود و نحوه اثرگذاری لیزر روی مو به شدت به سطح این رنگدانه بستگی پیدا می‌کند.
وقتی نور لیزر به مو برخورد می‌کند، ملانین موجود در ساقه و فولیکول بخشی از انرژی را جذب می‌کند و این انرژی به گرما تبدیل می‌شود. گرمای ایجادشده می‌تواند به ساختارهای مسئول رشد مو آسیب بزند و به‌تدریج رشد مجدد آن را کاهش دهد.
هرچه مو ملانین بیشتری داشته باشد، معمولاً انرژی لیزر را بهتر جذب می‌کند. به همین دلیل موهای تیره، به‌ویژه موهای مشکی با تارهای ضخیم و مجعد، معمولاً پاسخ مناسب‌تری به لیزر می‌دهند. البته جذب انرژی فقط به مقدار ملانین مو وابسته نیست؛ چون پوست هم سطح مشخصی از این رنگدانه را در خودش دارد و نیمه دیگر عوامل موثر در اثرگذاری لیزر را شامل می‌شود.
تأثیر رنگ پوست بر جذب انرژی لیزر
فقط مو نیست که تعیین می‌کند موهای زائد از بین بروند یا همچنان با کله شقی روی پوست باقی بمانند. پوست نیز مانند مو دارای ملانین است و بخشی از انرژی لیزر را جذب می‌کند. در پوست‌های روشن معمولاً اختلاف بیشتری بین میزان جذب انرژی در مو و پوست وجود دارد؛ به همین دلیل می‌توان با انتخاب تنظیمات مناسب، انرژی مؤثرتری به فولیکول رساند. در پوست‌های تیره، مقدار ملانین پوست بیشتر است و احتمال جذب انرژی توسط بافت سطحی افزایش پیدا می‌کند.
این موضوع اهمیت انتخاب طول موج مناسب و سیستم خنک‌کننده دستگاه را بیشتر می‌کند. اگر انرژی یا مدت پالس به‌درستی تنظیم نشود، احتمال سوختگی، التهاب و تغییر رنگ پوست افزایش می‌یابد. بنابراین برای مراجعان با پوست تیره باید علاوه بر نوع دستگاه، تجربه اپراتور و پروتکل درمان هم به بحث گذاشته شود.
این موضوع با سوختگی و برنزه شدن هم رابطه نزدیک پیدا می‌کند. مثلا پوست‌های روشن راحت‌تر می‌سوزند و سخت‌تر برنزه می‌شوند، در حالی که پوست‌های تیره سخت‌تر می‌سوزند و راحت‌تر برنزه می‌شوند. برای این منظور، شاخصی به نام فیتزپاتریک معرفی شده است تا تیپ‌های پوست و مو را برای راحتی بیشتر کلینیک‌ها و زیباجویان از هم جدا کند. بگذارید این سیستم را برایتان معرفی کنیم.
آشنایی با تیپ‌های پوستی فیتزپاتریک و اهمیت آن در خرید دستگاه لیزر
سیستم فیتزپاتریک پوست را بر اساس واکنش آن به نور خورشید و میزان مستعد بودن برای آفتاب‌سوختگی یا برنزه شدن به شش تیپ تقسیم می‌کند:
- تیپ I: بسیار روشن و به شدت مستعد کک و مک
- تیپ II: روشن، با احتمال پایین کک و مک
- تیپ III: پوست سبزه روشن یا گندمی روشن
- تیپ IV: پوست سبزه تیره یا گندمی تیره
- تیپ V: پوست تیره
- تیپ VI: پوست بسیار تیره، مانند قهوه‌ای تیره تا سیاه
همانطور که گفتیم، سوختگی و برنزه شدن اینجا عامل اصلی در جدا کردن این تیپ‌های پوستی از یکدیگر است. از نظر درمانی، این معیار آنقدرها دقیق نیست و چندان برای تجویز پزشکی متخصصان پوست کاربرد ندارد، همانطور که مقالات علمی به این موضوع تأکید دارند.
با این حال، معیار فیتزپاتریک برای انتخاب و خرید دستگاه لیزر موهای زائد به شدت کاربردی است؛ چون بسته به دموگرافیک منطقه فعالیت یک کلینیک زیبایی، می‌توان تشخیص داد با چه رنگ و نوع پوستی روبرو است و باید برای کدام تیپ پوستی آماده باشد.
برای مثال، در ایران اکثریت جمعیت از تیپ III و IV تشکیل شده‌اند که از پوست سبزه روشن تا پوست سبزه تیره را در برمی‌گیرد. درست است، در برخی مناطق کشورمان ممکن است افرادی از تیپ II و تیپ V هم ببینید، اما جمعیت این متقاضیان بسته به موقعیت جغرافیایی تغییر می‌کند. در جایی مانند تهران، برای کلینیک زیبایی به صرفه‌تر است که روی دو تیپ III و IV متمرکز شود.
اما چطور باید بین این تیپ‌های پوستی فرق گذاشت؟ در این خصوص بیشتر توضیح می‌دهیم.
پوست تیپ I و II ؛ پوست بسیار روشن و روشن
- احتمال سوختگی: به ترتیب بسیار زیاد و زیاد
- میزان برنزه شدن: به ترتیب بسیار کم و کم
افراد دارای پوست تیپ I معمولاً پوست بسیار روشن و رنگ‌پریده‌ای دارند و به‌راحتی دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند. در ایران، پوست جمعیت بسیار اندکی از هموطنان تا این اندازه روشن است. حتی در سطح جهان هم تیپ I معیار فیتزپاتریک کم‌جمعیت است و بیشترین جمعیت‌های آن در روسیه، اسکاتلند و ولز متمرکز هستند. امضای این تیپ پوستی اغلب رنگ موی قرمز طبیعی و مقدار بالای کک و مک است؛ گرچه الزاماً نیازی نیست موقرمز باشید تا از نظر سطح ملانین در این دسته قرار بگیرید.
تیپ II نیز پوست روشن دارد و احتمال سوختگی آن در برابر نور خورشید بیشتر از برنزه شدن است. این تیپ پوستی در شمال اروپا، آمریکای شمالی و روسیه رایج است. افرادی که این تیپ پوست و مو را دارند، اغلب مستعد داشتن چشم‌های رنگی (به خصوص آبی) و موهای روشن (بلوند و قهوه‌ای روشن) هستند؛ گرچه بخش قابل توجهی از جمعیت آسیای شرقی (به ویژه در کشورهایی مثل کره و ژاپن) با چشم‌ها و موی سیاه در این دسته قرار می‌گیرند.
پوست تیپ III؛ پوست سبزه روشن
- احتمال سوختگی: متوسط
- میزان برنزه شدن: متوسط
پوست تیپ III معمولاً رنگ سبزه روشنی دارد و به نام پوست زیتونی هم شهرت دارد. این تیپ پوستی ممکن است در برابر آفتاب ابتدا دچار قرمزی شود و سپس تا حدی برنزه شود. در ایران این تیپ بخش بزرگی از جمعیت را به خودش اختصاص می‌دهد و در جهان در جنوب اروپا (مانند اسپانیا)، آمریکای شمالی و جنوبی و سرتاسر آسیا به کرات مشاهده می‌شود.
وقتی در خصوص این موضوع حرف می‌زنیم که کدام دستگاه لیزر برای پوست سبزه مناسب است، اغلب بحث بر سر این تیپ و تیپ IV است. به همین دلیل اغلب این دو همراه با هم بررسی می‌شوند.
پوست تیپ IV؛ پوست سبزه تیره
- احتمال سوختگی: کم
- میزان برنزه شدن: زیاد
پوست تیپ IV معمولاً رنگ گندمی یا سبزه تیره دارد و نسبت به تیپ‌های روشن‌تر، ملانین بیشتری در آن وجود دارد. این تیپ و تیپ III راحت برنزه می‌شوند و احتمال سوختگی آنها هم تنها در شرایط تابش اشعه شدید یا به مدت طولانی وجود دارد. این تیپ در سرتاسر جهان به کرات وجود دارد و اگر آن را کنار تیپ III قرار بدهیم، بیشترین جمعیت جهان یکی از این دو نوع پوست و مو را دارند. امضای این تیپ پوستی هم اغلب رنگ چشم و موهای قهوه‌ای روشن تا سیاه است.
پوست تیپ V و VI؛ پوست تیره و بسیار تیره
- احتمال سوختگی: به ترتیب بسیار کم و نزدیک به صفر
- میزان برنزه شدن: هر دو بسیار زیاد
پوست تیپ V معمولاً قهوه‌ای تیره است و تیپ VI پوست بسیار تیره دارد. در این تیپ‌ها، میزان ملانین پوست بالاتر است و احتمال جذب انرژی لیزر توسط سطح پوست افزایش پیدا می‌کند. این تیپ پوستی در آفریقا و بخشی از خاورمیانه، جنوب آسیا (به خصوص مناطق جنوبی هندوستان) و آمریکای جنوبی به کرات دیده می‌شود.
تیپ VI هم مثل تیپ I نادر است و جمعیت کمی در جهان این رنگ پوست و مو را دارند. آمریکای شمالی (در قالب مهاجر) و آفریقا تنها نقاطی هستند که این تیپ پوستی را شامل می‌شوند. تیپ VI می‌تواند از قهوه‌ای تیره تا سیاه یکدست (در مرکز آفریقا و به خصوص کشور سودان) را شامل شود. طبیعتاً این تیپ احتمال سوختگی ناچیزی دارد، اما در عوض تغییر رنگ به شکل برنزه شدن را هم تجربه نمی‌کند.
اما چرا در خصوص تیپ‌ها حرف زدیم؟ چون همانطور که جدول ابتدای مطلب نشان می‌دهد، یک کلینیک زیبایی باید دستگاه لیزر موهای زائد خودش را بر اساس تیپ پوست و موی مخاطبانش انتخاب کند. در این خصوص در ادامه توضیح مفصل‌تری خواهیم داد.
معرفی انواع دستگاه لیزر موهای زائد و کاربرد آنها برای تیپ‌های پوستی مختلف
انواع دستگاه لیزر موهای زائد با طول موج‌های متفاوتی کار می‌کنند و هر طول موج ویژگی خاصی از نظر جذب ملانین و عمق نفوذ دارد. سه فناوری اصلی در این دستگاه‌ها عبارتند از:
- الکساندرایت یا الکساندریت
- دایود
- اندیاگ یا Nd:YAG
هر کدام از این فناوری‌ها برای شرایط و تیپ پوست و موی متفاوتی به کار می‌آیند. در تجهیزات مدرن اغلب امکان تنظیم لیزر روی یکی از این سه در نظر گرفته شده است، اما همچنان باید دستگاهی بخرید که روی یکی از این سه متمرکز باشد و امکانات کافی برای آن ارائه بدهد.
این نکته را هم باید در نظر داشته باشید که به جز این سه، فناوری‌های لیزر دیگری هم در بازار وجود دارند که کاربردهای اختصاصی دارند؛ مانند لیزر اربیوم که بیشتر برای لایه برداری پوست و جوانسازی آن کاربرد دارد.
دستگاه لیزر الکساندرایت
- طول موج: 755 نانومتر
- مناسب برای: پوست روشن تا تیپ III فیتزپاتریک
لیزر الکساندرایت با طول موج ۷۵۵ نانومتر، جذب بالایی توسط ملانین دارد و معمولاً برای پوست‌های روشن و موهای تیره گزینه مؤثری محسوب می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود انرژی مناسبی به فولیکول مو برسد و برای موهای ضخیم و پررنگ کاربرد داشته باشد. در پوست‌های روشن، اختلاف جذب انرژی بین مو و پوست معمولاً شرایط مناسب‌تری برای درمان ایجاد می‌کند.
در مقابل، جذب بالاتر ملانین در این طول موج می‌تواند در پوست‌های تیره یا برنزه احتمال آسیب سطحی را افزایش دهد. به همین دلیل استفاده از الکساندرایت برای تیپ‌های پوستی تیره‌تر پیشنهاد نمی‌شود و بیشتر تا سطح تیپ III برای استفاده از آن تأیید می‌شوند.
دستگاه لیزر دایود
- طول موج: 808 تا 810 نانومتر
- مناسب برای: تیپ III و IV فیتزپاتریک
لیزر دایود در محدوده طول موج ۸۰۸ تا ۸۱۰ نانومتر کار می‌کند و از نظر جذب ملانین و عمق نفوذ، بین الکساندرایت و Nd:YAG قرار می‌گیرد. این ویژگی باعث شده است که در بسیاری از دستگاه‌ها برای طیف نسبتاً متنوعی از تیپ‌های پوستی استفاده شود. دایود برای موهای تیره و متوسط تا ضخیم کاربرد دارد و در صورت انتخاب تنظیمات مناسب می‌تواند برای پوست‌های گندمی و سبزه به شکل موثر به کار برود.
در ایران، لیزر دایود جزو پرکاربردترین تجهیزات لیزر موهای زائد به حساب می‌آید و به لطف گستردگی جمعیت مخاطبان برای استفاده از آن، هر کلینیک زیبایی باید به آن مجهز باشد.
دستگاه لیزر Nd:YAG
- طول موج: 1064 نانومتر
- مناسب برای: تیپ IV و V فیتزپاتریک
لیزر Nd:YAG با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر، نسبت به الکساندرایت و دایود جذب کمتری توسط ملانین سطحی پوست دارد و انرژی آن می‌تواند به عمق بیشتری نفوذ کند. به همین دلیل، این فناوری معمولاً برای پوست‌های تیره‌تر، به‌ویژه تیپ‌های IV تا VI، گزینه مهمی محسوب می‌شود. کاهش جذب سطحی ملانین می‌تواند احتمال آسیب به اپیدرم را در مقایسه با طول موج‌های کوتاه‌تر کمتر کند و در نتیجه، خطر سوختگی به سطح بسیار پایینی می‌رسد.
لیزر اندیاگ هم در ایران مخاطبان قابل توجهی دارد؛ به خصوص مناطقی که به سمت تیپ پوستی سبزه تیره متمایل هستند. به همین دلیل است که این گزینه هم به کرات برای خرید لیزر موهای زائد در کلینیک‌های زیبایی مطرح می‌شود.
آیا دستگاه لیزر روی موهای سفید، خاکستری، بلوند و قرمز اثر دارد؟
همانطور که توضیح دادیم، لیزرهای رایج موهای زائد برای اثرگذاری به ملانین نیاز دارند؛ به همین دلیل روی موهای سفید و خاکستری که ملانین بسیار کمی دارند یا فاقد آن هستند، معمولاً اثر قابل توجهی ندارند. به همین دلیل است که افراد مسن یا کسانی که به هر دلیل موهای بسیار روشن دارند، برای لیزر موهای زائد به مشکل برخورد می‌کنند.
این موضوع تا جایی پیش رفته است که لیزر موهای زائد سفید و روشن این روزها به یکی از دغدغه‌های جاری هموطنان بدل شده است.
برای موهای سفید، الکترولیز می‌تواند یکی از روش‌های جایگزین قابل بررسی باشد، زیرا سازوکار آن به جذب نور توسط ملانین وابسته نیست. در موهای بلوند و قرمز هم گرچه الکساندرایت بهترین گزینه خواهد بود، اما همچنان زیباجویان باید بدانند که اثرگذاری مشابه کسانی که موهای مجعد و ضخیم سیاهرنگ دارند، تجربه نخواهند کرد.
کدام دستگاه برای کلینیک با مراجعان متنوع مناسب‌تر است؟
اگر چند سال عقب‌تر بروید، بسیاری از کلینیک‌های زیبایی سه دستگاه مجزا برای خدمت رسانی به مخاطبان خودشان در اختیار داشتند. این روزها اما عرضه دستگاه لیزر موهای زائد با چند طول موج این مشکل را تا حد زیادی حل کرده است. برای هر کلینیکی که مراجعان آن از نظر تیپ پوستی و رنگ مو تنوع زیادی دارند، دستگاه چندطول‌موج می‌تواند انتخاب انعطاف‌پذیرتری باشد؛ به شرط آنکه کیفیت هر طول موج و عملکرد دستگاه تأیید شده باشد.
نکته اینجاست که باید چنین دستگاهی را از یک تامین کننده مطمئن تهیه کنید تا بتوانید به کیفیت آن اعتماد داشته باشید. برای این منظور در ایران گزینه‌های معدودی وجود دارد و به همین دلیل است که خرید لیزر موهای زائد می‌تواند دردسرهای خاص خودش را داشته باشد.
سخن آخر
مجموعه فرامد به عنوان یکی از برترین تامین کنندگان تجهیزات کلینیک زیبایی، به ویژه لیزر موهای زائد، در ایران شناخته می‌شود. کارشناسان ما قادرند سال‌ها تجربه و سابقه فعالیت فرامد را به کار بگیرند تا به شما کمک کنند تا برای انتخاب دستگاه لیزر موهای زائد بر اساس نوع پوست و رنگ مو، راحت‌ترین مسیر ممکن را پیش رو داشته باشید.
می‌توانید از فرامد برای این منظور مشاوره رایگان دریافت کنید و بعد بسته به نیازهایتان، بهترین دستگاه را با گارانتی و کیفیت تضمینی تهیه کنید. همین امروز با ما تماس بگیرید تا اطلاعات تکمیلی در این خصوص را دریافت نمایید.
سؤالات متداول
بهترین دستگاه لیزر برای پوست تیره کدام است؟
برای پوست‌های تیره، دستگاه Nd:YAG با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر معمولاً یکی از گزینه‌های اصلی خواهد بود. جذب کمتر این طول موج توسط ملانین سطحی پوست می‌تواند احتمال آسیب به اپیدرم را در مقایسه با طول موج‌های کوتاه‌تر کاهش دهد.
آیا دستگاه دایود برای تمام تیپ‌های پوستی مناسب است؟
دستگاه دایود در محدوده ۸۰۸ تا ۸۱۰ نانومتر بیشتر برای تیپ‌های پوست سبزه و گندمی استفاده می‌شود، اما برای پوست تیره‌تر بهتر است به سراغ لیزر اندیاگ بروید.
برای کلینیکی با مراجعان متنوع چه دستگاهی بخریم؟
برای کلینیکی که مراجعان آن تیپ‌های پوستی و رنگ موهای متفاوتی دارند، دستگاه چندطول‌موج می‌تواند انعطاف بیشتری فراهم کند. ترکیب طول موج‌هایی مانند ۷۵۵، ۸۱۰ و ۱۰۶۴ نانومتر امکان انتخاب فناوری متناسب با شرایط مختلف را افزایش می‌دهد.
آیا دستگاه چندطول‌موج ارزش خرید بیشتری دارد؟
دستگاه چندطول‌موج زمانی ارزش خرید بیشتری دارد که کلینیک واقعاً به طول موج‌های مختلف نیاز داشته باشد و هرکدام از آنها عملکرد فنی قابل قبولی ارائه دهند. هر کلینیک زیبایی که جمعیت مراجعان بالایی داشته باشد، باید دستگاه لیزر موهای زائد با چند طول موج تهیه کند.
آیا دستگاه لیزر موهای زائد موهای سفید و بلوند را از بین می‌برد؟
لیزرهای رایج موهای زائد برای هدف قرار دادن ملانین مو طراحی شده‌اند و به همین دلیل معمولاً روی موهای سفید و خاکستری اثر قابل توجهی ندارند. موهای بلوند نیز بسته به میزان رنگدانه ممکن است پاسخ ضعیفی نشان دهند. برای موهای فاقد ملانین، روش‌هایی مانند الکترولیز می‌توانند گزینه جایگزین باشند که انتخاب آنها به شرایط فرد بستگی دارد.